Systeemgegevens

De inhoud verschilt per Mac, maar dezelfde paar dingen nemen het grootste deel voor hun rekening.

• Lokale Time Machine-momentopnamen, kopieën van recente wijzigingen die op de opstartschijf worden bewaard. Op een laptop vaak het grootste afzonderlijke deel.
• Swapbestanden en de sluimerkopie, die groeien met het geheugengebruik en na een herstart krimpen.
• Caches en logbestanden, van macOS en van elke app. De meeste zijn klein en worden opnieuw opgebouwd als je ze verwijdert.
• Appgegevens in de Library-mappen: schijven van virtuele machines, containerimages, maildownloads, media van chatapps.
• Ontwikkelaarsgegevens die Xcode niet opeist, zoals simulator-runtimes en pakketcaches.
• Updates die macOS heeft gedownload maar nog niet geïnstalleerd.

Veilig: gegevens die je kunt benoemen en niet meer nodig hebt. Oude reservekopieën van iPhone en iPad (Finder → het apparaat → Beheer reservekopieën), virtuele machines die je niet meer gebruikt, containerimages die je opnieuw kunt ophalen, simulator-runtimes waarop je niet test, en lokale momentopnamen zodra de reservekopieschijf een recente kopie heeft.

Laat met rust: de swapbestanden, de sluimerkopie en mappen onder /System, /private/var of /Library die je niet herkent. macOS beheert die zelf, en ze verwijderen kan apps of macOS laten haperen tot ze opnieuw zijn opgebouwd. Opschoonapps verwijderen vooral caches, en die zijn binnen een paar dagen terug. Het getal daalt even, en de oorzaak blijft.

Het paneel Opslag opent Systeemgegevens niet, maar de Finder en Terminal kunnen de mappen meten waaruit het bestaat. Begin met je eigen Library, waar de meeste appgegevens staan.

1. Kies in de Finder Ga → Ga naar map, typ ~/Library en druk op Return.
2. Schakel over naar de lijstweergave (⌘2), kies Weergave → Toon weergaveopties en zet ‘Bereken alle groottes’ aan. Klik op de kolom Grootte om erop te sorteren. Bij grote mappen duurt het even voordat de grootte verschijnt.
3. Open de grootste mappen. Containers, Application Support, Developer en Caches zijn de gebruikelijke plekken, en een map met de naam van een app vertelt je welke app de ruimte inneemt.
4. Voer voor een lijst in Terminal du -sh ~/Library/* 2>/dev/null | sort -h | tail -15 uit. Het toont de 15 grootste mappen in je Library, de grootste onderaan. Sommige mappen zijn alleen leesbaar als Terminal volledige schijftoegang heeft in Systeeminstellingen → Privacy en beveiliging.
5. Voer tmutil listlocalsnapshots / uit om de lokale Time Machine-momentopnamen te zien. Elke regel is één momentopname, en samen kunnen ze tientallen gigabytes innemen.

Weet je wat het is, verwijder het dan met het hulpmiddel dat het heeft gemaakt, niet door de map naar de prullenmand te slepen. Het eigen hulpmiddel van de app weet welke bestanden bij elkaar horen en laat de rest werken.

• Oude reservekopieën van iPhone en iPad: selecteer in de Finder het apparaat, klik op ‘Beheer reservekopieën’ en verwijder de kopieën die je niet nodig hebt.
• Lokale Time Machine-momentopnamen: macOS bewaart elke momentopname ongeveer een dag en verwijdert ze eerder als de schijf vol raakt. Gebruik tmutil deletelocalsnapshots met de datum van de momentopname uit de lijst om er nu een te verwijderen.
• Docker: de containers en images staan in één schijfkopie. Voer docker system prune uit om te verwijderen wat niet in gebruik is, en verlaag de limiet voor de schijfgrootte in de instellingen van Docker Desktop.
• Xcode-simulators: voer xcrun simctl delete unavailable uit om simulators te verwijderen voor runtimes die niet meer zijn geïnstalleerd, en verwijder in de instellingen van Xcode runtimes waarop je niet test.
• Virtuele machines: verwijder de machines die je niet meer nodig hebt vanuit de app waarin ze draaien, zoals Parallels, VMware Fusion of UTM.

Systeemgegevens is geen vaste stapel bestanden. Momentopnamen komen en gaan met elke back-up, swapbestanden groeien zolang het geheugen onder druk staat en worden na een herstart verwijderd, en caches lopen vol en weer leeg terwijl je werkt. Het paneel Opslag doet er ook even over om opnieuw te rekenen, dus het getal vlak na een opruimbeurt kan verouderd zijn.

Volg het over een paar dagen in plaats van een paar minuten. Een getal dat 10 GB op en neer gaat, is macOS dat zijn werk doet. Een getal dat alleen maar stijgt, wijst op een app die steeds gegevens toevoegt en nooit iets verwijdert, en de mappen in de Library laten je zien welke.