Zo controleer je CPU- en geheugengebruik op een Mac, per app

De kolom % CPU is een deel van één core, en elke core telt tot 100%. Een app die vier cores volledig gebruikt, komt op 400%, en op een Mac met tien cores kan de kolom samen 1000% worden. De getallen Systeem, Gebruiker en Inactief onder de lijst zijn delen van de hele Mac. Daarom zijn die samen altijd 100% en de kolom niet.

Op Apple silicon zijn de cores niet gelijk. Efficiëntiecores doen achtergrondwerk voor een fractie van het vermogen, dus een proces op 100% op een van die cores gebruikt veel minder van de Mac dan het getal doet denken. Kies Venster → CPU-geschiedenis om te zien welke cores bezig zijn: de efficiëntiecores staan vooraan.

Browsers en apps die op webtechnologie zijn gebouwd, verdelen hun werk over helperprocessen: één per tabblad of site, één voor graphics, één voor het netwerk, één per extensie. Chrome toont ze als Google Chrome Helper en Google Chrome Helper (Renderer), en Safari toont zijn tabbladen met het adres van de site. Eén app kan 30 of 40 regels beslaan, en geen daarvan lijkt op zichzelf groot. Voor browsers, zie Chrome gebruikt te veel geheugen.

Weergave → Alle processen, hiërarchisch zet elke helper onder de app die hem startte, zodat je ziet van wie hij is. Activiteitenweergave telt ze niet op, en als je de kolom Geheugen zelf optelt, tel je te veel, omdat geheugen dat processen delen bij elk van hen wordt meegeteld. Zie de som als een ruwe bovengrens.

Een Mac waarvan Geheugengebruik dicht bij Fysiek geheugen zit, is normaal. macOS houdt recent gebruikte bestanden in het geheugen als Bestanden in cache, en comprimeert geheugen voordat het de schijf gebruikt. Ongebruikt geheugen is verspild geheugen, dus een volle balk betekent dat macOS gebruikt waar je voor hebt betaald.

Het getal dat vertelt of de Mac tekortkomt, is Geheugendruk. Groen betekent dat alles past. Geel betekent dat macOS comprimeert en swapt om bij te blijven, en dat is op Apple silicon een tijdje prima. Rood betekent dat het niet meer bijblijft, en apps worden trager of reageren niet meer. Gebruikte swap die de hele dag blijft groeien, wijst dezelfde kant op. In Terminal eindigt memory_pressure met het deel van het geheugen dat vrij is op de hele Mac.

• De druk wordt geel of rood tijdens je normale werk: de Mac heeft minder apps tegelijk open nodig, of de volgende keer meer geheugen. Geheugen in Macs met Apple silicon kun je later niet uitbreiden. Zie hoe je RAM vrijmaakt.
• De druk wordt rood en blijft rood nadat je de app hebt gestopt die het veroorzaakte: herstart de Mac.
• Het getal in de kolom Geheugen van één app blijft stijgen terwijl je hem niet meer gebruikt dan eerst: hij lekt waarschijnlijk geheugen. Stop hem, open hem opnieuw, en update hem.

Sommige van de drukste regels horen bij macOS zelf. Meestal doen ze werk voor iets anders, dus de nuttige vraag is wat ze in gang zette.

• kernel_task: hoge CPU betekent meestal dat de Mac te heet is, en dat macOS de processor bezighoudt zodat die minder tijd heeft om op te warmen. Zie waarom de ventilatoren van een Mac luid worden.
• WindowServer: tekent alles op het scherm. Druk als een app voortdurend opnieuw tekent of als er meerdere beeldschermen zijn aangesloten.
• mds_stores en mdworker: Spotlight-indexering, zwaar na een macOS-update of een grote kopieeractie.
• photoanalysisd en mediaanalysisd: Foto’s analyseert je bibliotheek. Ze zijn vanzelf klaar.
• launchd: start elk ander proces. Is het druk, dan blijft een inlogonderdeel of achtergrondtaak opnieuw starten.

Terminal geeft dezelfde getallen zonder venster, handig via SSH of in een script.

1. Voer top -o cpu uit voor een live lijst gesorteerd op CPU, of top -o mem gesorteerd op geheugen. Druk op q om te stoppen.
2. Voer ps -Ao pid,pcpu,rss,comm -r | head -11 uit voor de tien processen die nu de meeste CPU gebruiken. Gebruik -m in plaats van -r om op geheugen te sorteren; de kolom rss is in kilobytes.
3. Voer memory_pressure uit voor de geheugenstatistieken achter de grafiek Geheugendruk. De laatste regel geeft het deel van het geheugen dat vrij is.

De meeste vertragingen hebben één oorzaak, en de oplossing is die te vinden, niet om in het algemeen geheugen vrij te maken.

• Stop of update de app bovenaan de lijst. Bij een browser sluit je het drukke tabblad of zet je de extensie erachter uit.
• Geef Spotlight en Foto’s na een macOS-update een paar uur aan de stroom om hun werk af te maken.
• Sla geheugenopschoners en de opdracht purge over. Ze legen de bestandscache die macOS meteen weer opbouwt, en de Mac is trager tot dat gebeurd is. Is je Mac om andere redenen traag, zie dan waarom is mijn Mac zo traag.
• Herstart als de geheugendruk rood blijft nadat je de apps hebt gestopt die het veroorzaakten, of als een proces vastzit en ‘Forceer stop’ het niet beëindigt.